GEMOFILIYA
JAMIYATI    

   O'ZBEKISTON
RESPUBLIKASIDA

Artrit eng keng tarqalgan surunkali kasalliklardan biri hisoblanadi. Ob-havoning o'zgarishi, haroratning o'zgarishi yoki stress paytidagi og'riq - bu muammolarning qisqa ro'yxati. To'g'ri ovqatlanish artrit simptomlarini yengishga yordam beradi. Qanday qilib? Unda bizning maqolamizni o'qing.


"Artrit" so'zi yunonchadan kelib chiqqan bo`lib, “arthro”- "bo`g`im" va itis - "yallig'lanish" ma`nolarini bildiradi. Hozirgi vaqtda artrit kasalliklarning butun guruhini o`z ichiga oladi. Shunday qilib, masalan, osteoartrit bo`g`imlar jarohatlangandan so'ng, bo`g`im sumkasida yallig'lanish yoki qarish jarayonida paydo bo'ladi. Revmatoid artrit - bu autoimmun kasallik bo'lib, unda organizmning himoya mexanizmlari "o'zining" hujayralarini tan olmaydi va bo'g'imlarga hujum qiladi. Artritning sababini har doim ham aniqlab bo'lmaydi. Shunday qilib, o'smirlikdagi artrit ko'pincha idiopatik deb ataladi, chunki uning asosiy sababi aniqlanmagan. Tug'ma, irsiy omillar rol o'ynashi mumkin.


Qizig'i shundaki, hatto dinozavrlar ham artritdan aziyat chekishgan. Ushbu qadimiy sudralib yuruvchilar skeletlariga ko'ra, tizza og'rig'i ularni odamlardan kam bo'lmagan tarzda bezovta qilganligi aniqlangan. Odamlarga kelsak, bo'g'imlarning yallig'lanishi hatto kunduzgi Misr mumiyalarida ham o'z izini qoldirgan, oddiy xalqni aytmasa ham bo`ladi. Yashash joyi va vaqtidan qat'i nazar, har bir kishi artritdan aziyat chekadi.


Artrit qanday rivojlanmasin, bu juda ko'p muammolarga olib keladi. Doimiy og'riqlar, bo'g'imlar shikastlanishi, ularning harakatlar cheklanishi, deformatsiyasi - bu butun ro'yxat emas. Artrit kasalligida jamoat transportida harakat qilish qiyin, sport bilan shug'ullanish yoki siz yoqtirgan harakatlarni qilishni iloji yo'q, ob-havo o'zgarishi uyqusiz va og'riqli kechalarni keltiradi. Simptomlarni bartaraf qilish uchun siz dori-darmonlarni qabul qilishingiz va malhamlardan foydalanishingiz kerak.


So'nggi paytlarda ko'p shifokorlar artritni davolash paytida muhim omillarga e'tibor bermoqdalar. Bu kuchli bo`lmagan jismoniy aktivlik, sog'lom turmush tarzi, stresslardan holi hayot va to'g'ri ovqatlanish. Shunday oziq-ovqat va boshqa mahsulotlarni tanlash kerakki, u birinchi navbatda organizm immunitetini tiklashni va yallig'lanishni rivojlanishida ishlatadigan ma'lum proteinlar - sitokinlarning faolligini cheklaydigan tarkibiy qismlarni o'z ichiga olishi kerak.


Sog'lom ovqatlanishning birinchi raqamli vositasi - bu sitokinlarning faolligini pasaytiradigan omega-3 yog' kislotalari. Shimoliy hududlardagi dengizlardan kelgan yog'li baliq turlarida (losos, losos, makkajo'xori, orkinos, cod) ushbu yog' kislotalarining eng yaxshi manbai bor. Havoning sovuq bo'lishiga qaramay, shimoliy kengliklarda ko'p miqdorda yog'li baliq iste'mol qiladigan odamlar artritdan kam aziyat ko`rishadi. Ijobiy ta'sir qilish uchun kuniga 1 osh qoshiq omega-3 yog' kislotalarini iste`mol qilish kifoya, bu 100 g baliqli taomga tengdir.


Zig'ir urug'i - omega-3 yog 'kislotalarining yana bir boy manbai. Zig'ir urug'i moyini sof shaklda yoki kapsulada dorixonada sotib olish mumkin. Har kuni sevimli taomingizga 2 osh qoshiq yog' qo'shing - va siz tanangizni yallig'lanish bilan kurashish uchun zarur vosita bilan ta'minlaysiz.


Anor – bu bizning stolimizda kamdan-kam ko'rinadigan bo'lsa ham, interleykin-1b sitokinlaridan birining faoliyatini susaytiradi. Artrit bilan kurashish uchun anor sharbati tavsiya etiladi.


Yallig'lanishning yana bir omili - prostaglandinlar konjugatsiyalangan linolenik kislota (CLA) bilan sekinlashishi mumkin. Ular echki va sigir sutida juda ko`p miqdorda bo`lib, shuning uchun sut mahsulotlari ratsionda bo'lishi kerak.


Zaytun moyi sog'lom ovqatlanishning ajralmas tarkibiy qismi hisoblanadi. Uning tarkibida prostaglandinlarning faolligini susaytiradigan maxsus modda – oleokantal mavjud. 3-4 osh qoshiq zaytun moyini muntazam ravishda iste'mol qilish ibuprofen tabletkalari bilan bir xil analgetik va yallig'lanishga qarshi ta'sirga ega ekanligi aniqlangan.


Ovqatni zanjabil bilan tatib ko'ring - va siz qo'shimcha ta'sirga ega bo'lasiz. Zanjabilning faol moddasi - gingerol - ikkala sitokin va prostaglandinlarning faolligini pasaytiradi, shuning uchun yallig'lanish reaktsiyalari sezilarli darajada susayadi.


Organizmda yallig'lanish reaktsiyasi mavjudligini ko'rsatadigan omillardan biri bu maxsus modda – S-reaktiv oqsilining qondagi yuqori darajada mavjudligi. Qizig'i shundaki, sabzavotlar kletchatkasiga boy parhez bilan (kuniga 25-30 g) C-reaktiv oqsil darajasini pasaytirish va u bo`g`im yallig'lanish bilan kurashishda yordam beradi.


Sog'lom ovqatlanishning keyingi tarkibiy qismi salomatlik qo`llanmalarda kam uchraydi, ammo parhez sifatida foydasi beqiyos. Gap gilos (olcha) haqida. To'yingan qizil rang gilosga bir guruh moddalar - antosiyaninlarni beradi, ular sof shaklda yallig'lanishga qarshi odatdagi aspiringa qaraganda samaraliroqdir!


Va nihoyat, oxirgi mahsulot hali ham faol o'rganilmoqda. Yashil va qora choy olimlarning diqqatini tortadi. Statistikaga ko'ra, kuniga 3-4 stakan choy ichadigan odamlarda revmatoid artrit deyarli 20 baravar kam uchraydi.


Himoyalovchi mahsulotlardan tashqari, ma`lum kulinar ingrediyentlardan ham saqlanish lozim. Shunday qilib, to'yingan yog'lar va yog'lar nafaqat bo'g'imlarga, balki yurak-qon tomir tizimiga ham salbiy ta'sir qiladi, vazn ortishiga hissa qo'shadi. Xuddi shu narsa trans yog'lari (o'simlik yog'larining vodorodlangan analoglari) uchun ham amal qiladi. Ular ko'pincha tayyor souslarda, qovurilgan tez tayyorlanadigan taomlarda, buterbrod pastalarida uchraydi. Oziq-ovqatlardagi uglevodlarning ko'pligi bizning jigarimizni ortiqcha zo`riqtiradi, bu ko'pincha tanamizda yallig'lanishni keltirib chiqaradi. Makaron va oq undan tayyorlangan xamirli ovqatlarni ko`p iste`mol qilmaslikka harakat qiling. Yaqinda kofeinsiz qahva zararli ovqatlar ro'yxatiga kirdi. Kofeinsiz qahvani faol iste'mol qiladigan ayollar o`zlarida revmatoid artrit paydo bo`lish xavfini ikki baravar oshirishi aniqlangan!


Umid qilamizki, bizning tavsiyalarimiz og'riqsiz va shikastlanishlarsiz bo'g'imlar bilan hayot kechirishingizga yordam beradi. Salomat bo'ling!